الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

205

دقائق العلاج ( فارسي )

9 - زهر النوشادر ( گل نوشادر ) : به ورد العقاب مراجعه شود . باب يازدهم حرف " س " 1 - سعوط : براى بوى بد بينى مقدارى پيشاب الاغ را ببينى مىكشند بهبود مىيابد . مؤلف اعلى الله مقامه در حاشيه مىافزايد : سعوطى ( انفيه‌اى ) از مشهلى بندر از بنادر هند مىآورند كه بوئى مانند به دارد و عده زيادى به آن رغبت دارند و پولهاى گزافى براى خريدش مىپردازند و جز در مشهلى بندر در جاى ديگر ساخته نمىشود اين انفيه بينى را مرطوب كرده و رطوبتهاى مغز را پائين مىكشد و دردهاى جلو سر را آرام مىكند و براى تاريكى چشم اگر از رطوبت باشد مفيد است كسالت را مىزدايد و نشاطآور است و بخصوص پس از بيدارى از خواب و بهنگام زكام و آبريزشها و براى جلوگيرى از ريختن اين آبها به سينه مفيد است و بايد كمى مرطوب باشد تا به سينه داخل نشود و اگر بگلو برسد چه‌بسا كه تهوع مىآورد بنابراين در هنگام استعمال آن بايد احتياط كرد . راه ساختنش اين است كه برگ قلومس معروف ( تنباكو م . ل ) را برداشته و يك سوم بالاى آن را برميدارند و رگبرگهايش را بيرون مىآورند و باقى را خشك مىكنند و مىسايند و نرم مىبيزند سپس رگبرگهاى يك سوم ميانى آن را گرفته و باقى را مىجوشانند تا قوتش را كاملا به آب بدهد آن را صاف مىكنند و مىجوشانند تا قوامش به اندازه سكنجبين برسد آنگاه آن قسمت را كه كوفته و بيخته‌اند با آب مخلوط مىكنند و نسبت بين اين دو قسمت بايد به آن اندازه باشد كه قابل قرص شدن نباشد آنگاه شيشه‌اى را از آن پر كرده درش را مىبندند و به مدت يك يا دو هفته در جاى گرمى مىگذارند تا بويش تغيير كرده مانند بوى به يا سيب شود و اگر ذراتش بهم چسبيده باشد دليل زيادى